Mayısta çiçekli petunya satın almakla mayısta petunya tohumu ekmek aynı plan değildir. Hazır fide hemen renk verirken tohumun çimlenmesi, büyümesi ve tomurcuk oluşturması zaman alır. Bir ekim takvimini kullanmadan önce elinizde tohum, fide veya soğan olduğunu netleştirin.
Aşağıdaki aylar Türkiye için genel bir planlama aralığıdır; her şehirde aynı tarihte ekim yapılacağını söylemez. Kıyıda erken başlayan sezon, yüksek rakımda geç açılabilir. Paketteki çeşit bilgisi, yerel son don dönemi ve toprağın işlenebilir durumda olması takvimden önce gelir.
Mevsimlik, tek yıllık ve soğanlı aynı anlama gelmez
Tek yıllık bitkiler yaşam döngülerini bir büyüme sezonunda tamamlar. İki yıllıklar genellikle önce gelişip sonraki sezonda çiçeklenir. Sardunya gibi bazı çok yıllık türler ise soğuk iklimlerde mevsimlik olarak kullanılır. Lale ve nergis de bu gruplardan farklı olarak soğanlarıyla yetiştirilen bitkilerdir.
RHS'nin tek ve iki yıllık bitkiler rehberi, soğuğa dayanıklı türlerle dona hassas olanların ekim yaklaşımını ayırır. Bu ayrım, internetten bulunan tek bir aylık listeyi bütün çiçeklere uygulamaktan daha yararlıdır.
Ay ay ekim ve dikim planı
| Dönem | Yapılabilecek hazırlık | Karar vermeden önce |
|---|---|---|
| Ocak–Şubat | Tohum ve çeşit seçimi; uygun aydınlatmalı korunaklı ortamda erken fide hazırlığı | Yeterli ışık yoksa erkenden ekilen fideler uzayıp zayıflayabilir. |
| Mart | Kadife, petunya gibi yazlıklar için pakete uygun iç ortam ekimi; dayanıklı türlerin dış ekimini değerlendirme | Gece soğuğu ve türün çimlenme sıcaklığı önemlidir. |
| Nisan | Uygun bölgelerde aynısefa gibi dayanıklı türlerin doğrudan ekimi; yazlık fideleri büyütme | Serin toprağa dona hassas fideyi aceleyle dikmeyin. |
| Mayıs | Don tehlikesi geçmişse kadife, petunya ve zinya gibi yazlıkların dikimi veya uygun türlerde doğrudan ekim | İçeride yetişen fideleri dış koşullara alıştırın. |
| Haziran | Sezon uzunluğu uygunsa hızlı gelişen yazlıkların yeni ekimleri | Tohumdan çiçeğe gereken süreyi ve yaz sıcağını hesaba katın. |
| Temmuz–Ağustos | Uygun koşullarda hercai ve bazı iki yıllıklar için sonraki serin dönemin hazırlığı | Çimlenme ortamı aşırı ısınıyorsa ekimi serinletilmiş koşullara veya uygun tarihe taşıyın. |
| Eylül | Ilıman yerlerde serin mevsim fideleri; uygun dayanıklı tek yıllıkların sonbahar ekimi | Fidelerin kıştan önce yerleşebilmesi gerekir. |
| Ekim–Kasım | Yöreye uygun zamanda lale ve nergis gibi ilkbahar soğanlarının dikimi | Suya doymuş veya donmuş toprağa dikmeyin; türün soğuklama ihtiyacını öğrenin. |
| Aralık | Mevcut bitkilerin korunması, kayıtların gözden geçirilmesi ve gelecek sezon planı | Orkide veya barış çiçeği almak, bu ay yapılacak mevsimlik tohum ekimi sayılmaz. |
Ekim tarihini geriye doğru hesaplayın
Bir tohum paketinde dışarı dikimden önce sekiz hafta içeride büyütme önerildiğini düşünün. Bulunduğunuz yerde güvenli dikim zamanı mayısın ortasıysa başlangıcı yaklaşık martın ortasına planlarsınız. Bu bir hesaplama örneğidir; her tür sekiz haftada hazır olmaz. Süreyi kendi çeşidinizin etiketinden alın.
Elinizde yeterli ışık ve fide alanı yoksa tarihi daha erkene çekmek avantaj sağlamaz. Geç ekilmiş güçlü bir fide, uzun süre yetersiz ışıkta beklemiş ince bir fideden daha yönetilebilir olabilir. Sezona yetişmek için hazır fide seçmek de geçerli bir yöntemdir.
Tohumun üzerini ne kadar örtmeli?
Tohumların hepsini aynı derinliğe gömmeyin. Bazıları çimlenmede ışığa ihtiyaç duyar ve yüzeye ekilir; bazıları örtülür. Paketin derinlik ve sıcaklık bilgisine uyun. Küçük tohumları sık yığınlar hâlinde dökmek yerine seyrek dağıtın, yüzeyi sert su akışıyla bozmayın.
Kapaklı bir çimlendirme kabı kullanıyorsanız nemi kontrol edin ve fideler çıktıktan sonra havalanma ile ışığı düzenleyin. Kapalı kabı doğrudan güneşte bırakmak içeriyi hızla ısıtabilir. Her tohum çıkmadığında yeniden sulamaya geçmeden önce süre, sıcaklık ve tohum canlılığını değerlendirin.
Soğanları çiçek açtıkları ayla karıştırmayın
RHS'nin lale rehberinde anlatıldığı gibi, kuru lale soğanları sonbaharda dikilir ve ilkbahar gösterisi için hazırlanır. Ilık kışlı yerlerde soğuklama gereksinimi ayrıca önem kazanabilir. Çiçekli olarak satın alınan saksıyla kuru soğan aynı başlangıç koşuluna sahip değildir.
Her ekime türü, tarihi ve kullanılan yöntemi yazan bir etiket ekleyin. İlk çiçek tarihini de kaydederseniz sonraki yıl kendi balkonunuz için daha isabetli plan yaparsınız. Çiçeğin ne zaman bekleneceğini ayrıca çiçeklenme dönemleri rehberinden inceleyebilirsiniz.
Deneyiminizi paylaşın
Yorum Yap
Sorunuzu veya uyguladığınız yöntemin sonucunu yazabilirsiniz. Yorumlar kontrol edildikten sonra yayımlanır.