Aralık Ayı Bitki Takvimi

Aralıkta ıspanak ve tere ekimi yalnız kışı ılıman geçen, toprağı donmamış ve suya doymamış bölgelerde sürdürülebilir. Çeşidin düşük sıcaklığa dayanımını ve günlerin kısalmasıyla yavaşlayan gelişmeyi hesaba katın. Yatağı ekimden önce nemlendirin, tohumu gereğinden derine gömmeyin ve sık çıkan fideleri seyreltin. Soğuk geceler için alçak tünel ya da tarım örtüsü hazırlayın; gündüz sıcaklık yükselirse havalandırın. Sert kışlı yerlerde pencere önü veya korunaklı yetiştirme daha gerçekçidir.

Havuç, pancar ve diğer kök sebzelerde birkaç yaşlı yaprağın sararması her zaman budama gerektirmez. Çürümüş, toprağa yatmış veya hastalık belirtisi taşıyan yaprakları temiz makasla alın; sağlam yapraklar kökün gelişmesine katkı sağlar. Bitkinin merkezini ve kök omzunu kesmeyin. Yaygın sararma varsa fazla su, drenaj, soğuk zararı veya besin sorunu olasılığını inceleyin. Donmuş yapraklara kırılganken dokunmayın, çözülmesini bekleyin. Hastalıklı artıkları soğuk komposta koymayın ve aleti temizleyin.

Kışlık malç toprağın yüzeyini yağmur darbesi, erozyon ve sıcaklık dalgalanmasına karşı korur; doğrudan gübreleme işlemi sayılmaz. Sebze yatağında hastalıksız kuru yaprak, temiz saman veya olgun kompost kullanılabilir. Çok kalın ve sıkışan tabaka hava ile su hareketini sınırlayabileceğinden malzemeyi gevşek yayın. Çok yıllık sebzelerin taç kısmına, ağaç ve çalıların gövdesine dayamayın. Donmuş ya da suya doymuş zemini kapatmadan önce drenajı değerlendirin; yabancı ot ilacı görmüş çim kırpıntısını kullanmayın.

Lahana, pırasa ve pazı aralıkta hasat edilebilir, ancak soğuğa dayanım tür ve çeşide göre değişir. Pırasayı toprak tamamen donmadan gerektiği kadar sökün; kalanı malçla koruyabilirsiniz. Pazının genç yapraklarını dıştan alın, büyüme merkezini bırakın. Lahana başını sıkılaştığında temiz bıçakla kesin. Donmuş yaprak ve sapları kırılganken işlemeyin; çözülmelerini bekleyin. Sert don veya uzun kar örtüsü bekleniyorsa ürünü önceden toplayın ya da tünel kullanın. Hasarlı kısımları depoluk üründen ayırın.

Süs lahanası serin havaya dayanır ve ılıman bölgelerde aralık boyunca dış mekânda renkli kalabilir; donmuş kök topuyla yeni dikim yapmak yine de uygun değildir. “Yılbaşı çiçeği” adı ise çoğunlukla Atatürk çiçeği veya yılbaşı kaktüsü için kullanılır ve bunlar soğuk seven dış mekân bitkileri değildir. Atatürk çiçeğini soğuk cam, cereyan ve ısıtıcıdan; yılbaşı kaktüsünü ağır, sürekli ıslak topraktan koruyun. Satın alınan bitkiyi türünü belirlemeden bahçeye dikmeyin.

Kışın saksı çiçeklerinin besin ihtiyacı genellikle azalır, ancak bütün türlerde sıvı gübreyi kesin olarak kesmek de doğru değildir. Bitkinin aktif büyüyüp büyümediğini, aldığı ışığı, türünü ve önceki besleme tarihini değerlendirin. Dinlenen veya zayıf ışıkta duran bitkiye gübre vermeyin; tuz birikimi kökleri zorlayabilir. Yılbaşı kaktüsünde ana besleme dönemi yazdır, çiçeklenme sırasında aşırı beslemeye gerek yoktur. Sulamayı toprağın kuruma hızına göre ayarlayın ve tabakta su bırakmayın.

Kamelya uygun bölgelerde kışın çiçek açabilir ve kesme çiçek amacıyla birkaç dal alınabilir; bitkinin formunu bozacak ağır kesim yapmayın. Çiçekleri serin saatte, yeni açmışken temiz makasla ve kısa sapla kesin. “Yılbaşı çiçeği” adıyla satılan bitkiler ise aynı değildir. Yılbaşı kaktüsünün çiçeklerini toplamak bir bakım işlemi sayılmaz; açan bitkiyi yer değiştirmek, sıcak hava akımına bırakmak veya fazla sulamak tomurcuk dökümüne yol açabilir. Türü belirlemeden hasat uygulamayın.

Ağacın yapraklarını dökmesi kış budaması için önemli bir işarettir, fakat aralık her meyve türünde en iyi dönem değildir. Çok soğuk bölgelerde elma ve armut gibi türlerin ana budaması en sert soğuklar geçtikten sonra, tomurcuklar uyanmadan önce yapılabilir. Şeftali ve diğer hassas türlerin yerel önerisini ayrıca kontrol edin. Kuru bir gün seçin; önce kırık, hastalıklı ve birbirine sürten dalları değerlendirin. Tacın büyük bölümünü tek yılda çıkarmayın, doğru dal yakası kesimi yapın.

Aralıkta soğuğa dayanıklı meyve türlerine taban gübresi vermek genel bir bakım kuralı değildir. Donmuş veya suya doymuş toprak besin uygulaması için uygun değildir; yüzey akışı ve kayıp riski artar. Ağacın ihtiyacını toprak ya da yaprak analizi, yıllık sürgün gelişimi ve önceki ürün yüküyle belirleyin. Eksiklik saptanmadıysa gübre vermeyin. Kök bölgesini gövdeye değmeyen uygun malçla korumak ve kemirgen zararını izlemek daha yararlı olabilir. Gübre gerekiyorsa tür için önerilen zaman ve dozu izleyin.

Portakal ve greyfurtun bazı çeşitleri aralıkta hasada gelir; olgunluk takvimden çok çeşit, bölge ve meyvenin tadıyla belirlenir. Kabuk rengi tek başına güvenilir değildir, çünkü serinlik rengi değiştirirken iç kalite farklı hızda gelişebilir. Ağacın farklı yerlerinden birkaç meyveyi tadarak şeker ve asit dengesini kontrol edin. Narenciye toplandıktan sonra belirgin biçimde tatlanmaz. Meyveyi çekip kabuğu yırtmak yerine sapından kesin, don bekleniyorsa hassas ürünü önceden toplayın ve yaralıları ayırın.